ESG w polskim MŚP: między świadomością a działaniem. Co naprawdę robią przedsiębiorczynie?

Wielu osobom ESG nadal kojarzy się z międzynarodowymi korporacjami i niekończącymi się prezentacjami strategii zrównoważonego rozwoju. Ale rzeczywistość jest znacznie bliżej – i znacznie mniej spektakularna. ESG to także decyzje podejmowane codziennie przez właścicielki małych firm: czy zatrudnić na umowę o pracę mimo wyższych kosztów? Czy zadbać o zdrowie psychiczne zespołu, mimo że „nie ma na to budżetu”? Czy wspierać lokalną inicjatywę społeczną kosztem kolejnej kampanii reklamowej?

Najświeższy raport przygotowany przez Instytut Keralla Research na zlecenie VanityStyle pokazuje bardzo wyraźnie: kobiety z sektora MŚP są coraz bardziej świadome idei ESG – ale to świadomość często bez zaplecza.

Znamy? Raczej. Robimy? Trochę. Systemowo? Prawie wcale.

Według badania przeprowadzonego w II kwartale 2025 roku wśród mikro, małych i średnich firm:

• 58% respondentów deklaruje, że wie, czym jest ESG (z czego tylko 24% – zdecydowanie),
• 42% wciąż nie zna dobrze tego pojęcia, mimo że wiele z nich podejmuje działania zgodne z jego ideą, nawet o tym nie wiedząc

To rodzi ciekawą sytuację: działania są – ale często rozproszone, nieświadome i bez spójnej strategii. Brakuje nazwania, formalizacji, wyznaczonych celów i odpowiedzialności.

Co naprawdę robią firmy z sektora MŚP?

Jak pokazują dane z raportu, najczęściej realizowane są te działania ESG, które wynikają z wartości i intuicji, a nie z regulacji czy szkoleń:

• 48% firm deklaruje zapewnienie odpowiednich warunków pracy – to najwyższy wynik, ale nadal oznacza, że ponad milion firm tego nie robi.
• 41% stosuje politykę równych szans, czyli np. równość dostępu do awansów czy szkoleń.
• 38% wspiera lokalne inicjatywy i wolontariat.
• Tylko 23% wyznacza managerom konkretne cele ESG – czyli podchodzi do tematu strategicznie

Z punktu widzenia właścicielek firm – które często łączą rolę szefowej, marketingowca, kadrowej i opiekunki domowego ogniska – ten brak systemowego podejścia nie powinien dziwić. Po prostu nie ma na to przestrzeni.

Mikro skala, makro wyzwania

Z danych wynika też, że mikrofirmy są najmniej aktywne w działaniach ESG, mimo że stanowią zdecydowaną większość rynku. Tylko 42% z nich deklaruje dbałość o warunki pracy, 37% stosuje politykę równych szans, a jedynie 21% podejmuje działania prośrodowiskowe(Raport) Znajomość i ….

Właścicielki takich firm często funkcjonują w biegu – między terminem z ZUS a realizacją zamówienia. ESG nie jest wtedy priorytetem – i nie dlatego, że go nie cenią, ale dlatego, że brakuje im wsparcia: wiedzy, narzędzi, uproszczonych wymagań, a przede wszystkim – realnej obecności kobiet w strategiach ESG tworzonych z poziomu centrali.

Co dalej? Edukacja, dostępność, ułatwienia

Ekspertki z branży nie mają złudzeń: jeśli chcemy, by sektor MŚP rozwijał się w duchu ESG, musimy mówić językiem codzienności – nie raportów. Jak podkreśla Marta Mikiewicz, ekspertka ds. ESG i właścicielka firmy doradczej 2Bsustain:

„Firmy z sektora MŚP są coraz bardziej otwarte na wdrażanie ESG, ale potrzebują szerokiego i praktycznego wsparcia edukacyjnego oraz doradczego, które uwzględnia ich skalę, możliwości oraz codzienne realia”

To oznacza konieczność tworzenia prostych, intuicyjnych narzędzi. Takich, które nie wymagają zespołu prawniczego do interpretacji. Potrzebne są też uproszczone standardy raportowania – jak wspomniany w raporcie VSME (Very Small and Medium Enterprises Standard) – stworzone z myślą o firmach, które nie zatrudniają specjalistów ESG, ale chcą działać odpowiedzialnie.

Kobieca perspektywa w świecie ESG

Choć raport nie skupia się bezpośrednio na różnicach płci, trudno nie zauważyć, że to właśnie kobiety są siłą napędową wielu działań ESG w mikrofirmach. Są bliżej ludzi, relacji, codziennych dylematów. Decyzje podejmują z poziomu wartości, nie wskaźników. Ale też częściej działają w pojedynkę – bez strategii, partnerstwa i dostępu do wiedzy.

I właśnie dlatego tak ważne jest, by kobiece głosy wybrzmiewały w narracjach o ESG. Nie jako wyjątek – ale jako reguła.

ESG w MŚP to nie moda. To rzeczywistość, która już się dzieje – choć często po cichu, bez logotypów i kampanii.
I być może właśnie dlatego warto ją zauważyć, nazwać i wspierać.

Pobierz raport >>>TUTAJ<<<