Spada optymizm wśród przedsiębiorców i przedsiębiorczyń

Biznes staje w obliczu zwiększonego ryzyka geopolitycznego i nowych wyzwań gospodarczych, które wpływają na poziom inwestycji.

Dun & Bradstreet – wiodący na świecie dostawca danych i analiz pozwalających na podejmowanie decyzji biznesowych, opublikowała raport Global Business Optimism Insights za II kwartał 2025 roku. Przeprowadzone w marcu br. badanie, pokazało kolejny – 1,3 proc. spadek poziomu optymizmu wśród przedsiębiorców w porównaniu z I kwartałem 2025 roku, kiedy poziom optymizmu obniżył się o 12,9 proc. Powodem jest niepewność i nieprzewidywalność w globalnym handlu, wysokie stopy procentowe i rosnący protekcjonizm państwowy w międzynarodowej wymianie handlowej. 

Polscy przedsiębiorcy w II kwartale 2025 roku są najbardziej pesymistycznie nastawieni spośród wszystkich 32 badanych rynków. Spadek poziomu optymizmu (-13 proc.) polskich przedsiębiorców odzwierciedla panujący od ponad pół roku niepokój w biznesie i wskazuje na ich ostrożne podejście, szczególnie w odniesieniu do inwestycji (-10 proc.), finansów (-6 proc.), i stabilności łańcuchów dostaw (-13 proc.). Każdy z tych wskaźników plasuje polskie firmy w dolnej części zastawienia. 

Poprawę nastrojów notuje się w krajach, w których w ostatnim czasie doszło do zmian politycznych, i w tym głównie upatruje się poprawy poziomu optymizmu. Uniemożliwienie przejęcia władzy przez skrajną prawicę w ostatnich parlamentarnych wyborach podniosło optymizm w Niemczech (+6 proc.) oraz we Francji (+9 proc.), po tym jak Sąd w Paryżu skazał 31 marca Marine Le Pen na karę czterech lat pozbawienia wolności, w tym dwóch lat w zawieszeniu, za defraudację środków publicznych, co w dużym stopniu paraliżuje działanie prawej strony sceny politycznej. Niewielkie wzrosty notuje się w Kandzie po zmianie premiera i w Izraelu po dłuższym okresie zawieszenia broni.

Przedsiębiorcy ze szczególną ostrożnością podchodzą do inwestycji, finansów, i stabilności łańcuchów dostaw. Największy spadek – 8,6 proc. – notuje się w obszarze globalnego zaufania finansowego przedsiębiorców. Natomiast w przypadku nastrojów związanych z bezpieczeństwem i zachowaniem stabilności łańcuchów dostaw czy planowanych inwestycji mówimy o względnej stabilizacji i spłaszczenia krzywej spadkowej. 

W obliczu niepewności makroekonomicznej, rosnących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej i słabnących prognoz, przedsiębiorstwa na całym świecie wykazują się dużym niepokojem i wysokim stopniem ostrożności w kwestii planowanych inwestycji – mówi Neeraj Sahai, prezes Dun & Bradstreet International. – Zmiana warunków i zasad prowadzenia biznesu, niepewność związana z nieprzewidywalnością w ustalaniu obowiązujących taryf celnych przyczyniły się do tego, że w przypadku ponad 90 proc. badanych rynków notuje się wyraźny spadek wskaźnika zaufania do rynków finansowych. Dotyczy to w równym stopniu gospodarek wysoce rozwiniętych jak i wschodzących. 

Sektory napędzane eksportem, takie jak motoryzacja, elektronika czy metalurgia, odnotowały gwałtowny spadek optymizmu biznesowego. Szczególnie w USA, Meksyku, Korei Południowej i Japonii, gdzie wyższe taryfy celne i stale zmieniająca się polityka handlowa wymusiły konieczność szukania oszczędności i nowych rynków zbytu. Ryzyko finansowe nadal pozostaje wysokie, ponieważ firmy w dalszym ciągu borykają się z wysokimi kosztami prowadzenia działalności gospodarczej, słabnącym popytem i rosnącą w wielu krajach inflacją. Globalnie poziom optymizmu w newralgicznych branżach spadł w porównaniu do poprzedniego kwartału o 6 proc. 

Kluczowe wnioski z raportu za II kwartał 2025 roku:

• The Global Business Optimism Index – Globalny wskaźnik optymizmu przedsiębiorców – w II kwartale 2025 roku spadł o 1,3 proc. Głównie w wyniku spadku o 1,7 proc. poziomu optymizmu w krajach wysokorozwiniętych. Nastroje w gospodarkach wschodzących pozostają na względnie stabilnym poziomie. Wysoka inflacja i wzrost kosztów dla 86 proc. respondentów mają największy wpływ na ich bieżącą działalność. 
  • Przedsiębiorcy na całym świecie są zgodni, że zaostrzenie krajowej polityki pieniężnej stanowi poważne ryzyko dla zachowania płynności prowadzenia działalności gospodarczej. Z tym stwierdzeniem zgadza się niemal 2/3 pytanych.  
• The Global Supply Chain Continuity Index – Wskaźnik globalnego zachowania bezpieczeństwa i ciągłości w łańcuchu dostaw – w II kwartale 2025 roku pozostaje na niezmiennym poziomie po gwałtownym spadku o 10,7 proc. w I kwartale br. Stagnacja jest konsekwencją ciągłych zakłóceń w łańcuchach dostaw, niedoboru siły roboczej, piętrzącymi się nowymi wyzwaniami, ciągłą potrzebą dostosowywania się do zmieniającej się dynamiki w globalnym handlu i rosnącym napięciem wokół nałożonych taryf celnych przez Stany Zjednoczone. 
  • Na całym świecie zauważalny jest spadek poziomu optymizmu. Ogółem o 7,8 proc. Powodem jest wydłużający się czas realizacji dostaw w II kwartale br. Przy czym w krajach wysokorozwiniętych spadek poziomu optymizmu wyniósł nieco ponad 9,5 proc. 

• The Global Business Financial Confidence Index – Wskaźnik globalnego zaufania finansowego przedsiębiorców – spadł w II kwartale br. o 8,6 proc., co odzwierciedla trudną sytuację na rynkach międzynarodowych: niepewność, słabe prognozy wzrostu gospodarczego, utrzymujący się wysoki koszt prowadzenia działalności i stale zmieniające się zasady w globalnym handlu.
  • Wskaźnik zaufania finansowego spadł we wszystkich firmach niezależnie od ich wielkości. Przy czym największy spadek notuje się w przypadku tych największych firm ze Stanów Zjednoczonych. Amerykańskie przedsiębiorstwa przyznały, że ryzyko spodziewanej i wysokiej inflacji jak i wzrost stóp procentowych są największym zagrożeniem dla ich rozwoju. 

• The Global Business Investment Confidence Index – Globalny wskaźnik zaufania do inwestycji biznesowych – spadł w porównaniu z I kwartałem br. o 0,6 proc., co w dużym stopniu odzwierciedla zwiększoną niepewność i niezadowolenie z tempa obniżek stóp procentowych w 2025 roku. 
  • 69 proc. przedsiębiorców wyraziło swoje obawy w kwestii wydatków kapitałowych, co w porównaniu do I kwartału br. stanowi 77 proc. wzrost niezadowolonych i 84 proc. wzrost w zestawieniu z końcem 2024 roku. Spadek zaufania jest najbardziej widoczny w sektorach przemysłu ciężkiego, przede wszystkim w górnictwie i metalurgii. Czyli branżach, które są najbardziej narażone po nałożeniu amerykańskiego cła na aluminium i stal.  

• The Global Business ESG – Globalny wskaźnik ESG – spadł w porównaniu do I kwartału 2025 roku o 3,3 proc., co jest pierwszym tąpnięciem od połowy 2023 roku. Jest to wynik słabnącego zaangażowania przedsiębiorców we wszelkie inicjatywy społeczne.
  • Nadal 77 proc. ankietowanych uważa, że zmiany klimatu są poważnym wyzwaniem dla współczesnego świata, a 58 proc. przyznaje, że wystąpienie katastrofy klimatycznej jest wysoce prawdopodobne. 

Perspektywa wysokiej inflacji i nałożenie przez Stany Zjednoczone wysokich taryf celnych na importowane produkty, wyhamowały oczekiwania przedsiębiorców co do obniżek stóp procentowych. To w dużym stopniu wpłynie na spadek globalnego wzrostu gospodarczego i poziomu inwestycji na międzynawowych rynkach — powiedział Arun Singh, globalny główny ekonomista w Dun & Bradstreet. Dodając, że wyzwania, z którymi mierzą się dzisiaj globalne przedsiębiorstwa, utrudniają ożywienie gospodarcze i w bezpośredni sposób wpływają na spadek odporności finansowej firm, szczególnie w przypadku dużych przedsiębiorstw, wśród których notuje się największy spadek zaufania finansowego.

Szczegółowe informacje zawarte są na 27 stronach raportu.

O Raporcie Dun & Bradstreet Global Business Optimism Insights Report:

Raport Dun & Bradstreet Global Business Optimism Insights: powstał w wyniku badania ankietowego, przeprowadzonego wśród 10 000 firm z 17 branż w 32 krajach. Na raport składają się dane wraz z szerokim komentarzem. Obie części są równie ważne i dopełniają się wzajemnie. Raport jest połączeniem pięciu indeksów, które odzwierciedlają ogólny poziom optymizmu w biznesie, oczekiwania dotyczące ciągłości trwania łańcuchów dostaw, warunków finansowych, inwestycyjnych i inicjatyw ESG. Odczyt indeksu powyżej 100 wskazuje na poprawę poziomu optymizmu. Analogicznie odczyt indeksu poniżej 100 oznacza pogorszenie optymizmu.

Pełna wersja raportu dostępna jest >>>TUTAJ

Udostępnij