Kadry na wagę złota i nowe oblicze AI. Współczesny obraz rynku pracy

Rynek pracy w Polsce i Europie stoi dziś w obliczu zmian, które trudno porównać z jakimkolwiek wcześniejszym okresem. Z jednej strony obserwujemy historycznie niskie wskaźniki bezrobocia i rekordowe zatrudnienie w wielu krajach OECD, z drugiej – dramatyczne braki kadrowe, które odczuwają szczególnie małe i średnie przedsiębiorstwa. Do tego dochodzi dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji i technologii cyfrowych, które zmieniają sposób pracy, wymagania wobec pracowników i perspektywy całych branż.

Polska: bezrobocie stabilne, ale wyzwania rosną

Według danych GUS stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce w czerwcu 2025 roku wyniosła 5,2%. To nieznaczny wzrost zarówno miesiąc do miesiąca, jak i rok do roku. Największe bezrobocie utrzymuje się w województwach podkarpackim (8,5%) i warmińsko-mazurskim (8,1%), a najniższe w wielkopolskim (3,1%).

Co istotne, aż 38% osób bezrobotnych to osoby długotrwale pozostające bez pracy, z czego ponad jedna piąta nie pracuje od co najmniej dwóch lat. Ta statystyka pokazuje, że choć gospodarka potrzebuje rąk do pracy, część osób nadal nie znajduje zatrudnienia – co może wynikać z niedopasowania kompetencji, braku elastyczności czy barier zdrowotnych i społecznych.

Kadry na wagę złota – kto jest najbardziej poszukiwany?

Jak wynika z raportu, w Polsce problem braku pracowników dotyka aż 82% małych i średnich przedsiębiorstw – znacznie więcej niż średnia unijna (54%). Największe braki prognozowane są w dwóch skrajnych grupach: wysoko wykwalifikowanych specjalistów (lekarze, pielęgniarki, specjaliści IT, menedżerowie) oraz pracowników wykonujących proste prace (np. sprzątanie, pomoc kuchenna).

Do 2035 roku liczba osób zatrudnionych w Polsce wzrośnie o ok. 900 tys., ale będzie to efekt głównie tzw. popytu zastępczego – czyli konieczności zastępowania osób odchodzących z rynku pracy. Już dziś widać, że kluczowym wyzwaniem staje się aktywizacja kobiet wracających po przerwach związanych z opieką nad dziećmi, osób starszych (55+) i grup dotychczas marginalizowanych.

Nowe modele pracy – stabilizacja po burzliwych latach

Po intensywnych zmianach w latach 2020–2023 proporcje między modelami pracy ustabilizowały się. Obecnie w 64% ogłoszeń o pracę proponowana jest praca stacjonarna, w 24% – hybrydowa, a w 9% – całkowicie zdalna. Firmy wypracowały równowagę i przewidywalność w tym zakresie, co świadczy o dojrzewaniu rynku i lepszym dostosowaniu do potrzeb zarówno pracowników, jak i pracodawców.

AI na rynku pracy – wyzwanie i szansa

Coraz większe znaczenie dla rynku pracy ma sztuczna inteligencja. W Polsce aż 47% pracodawców korzysta z narzędzi AI w rekrutacji i onboardingu pracowników. Jednocześnie 81% akceptuje korzystanie przez kandydatów z AI podczas przygotowań do procesu rekrutacyjnego – np. do tworzenia CV, listów motywacyjnych czy rozwiązywania zadań testowych.

Największą barierą we wdrażaniu AI są wysokie koszty inwestycyjne (41%), a także obawy dotyczące prywatności i regulacji. Co ciekawe, pracownicy są bardziej otwarci na AI niż menedżerowie – 20% liderów wciąż wykazuje opór wobec tej technologii.

Warto jednak podkreślić, że choć AI automatyzuje wiele procesów, wciąż nie jest w stanie zastąpić kluczowych kompetencji człowieka. Polscy pracodawcy wskazują przede wszystkim na obsługę klienta, zarządzanie zespołem i myślenie strategiczne jako obszary, których technologia nie przejmie.

Wellbeing i satysfakcja – pracownicy oczekują czegoś więcej

Równolegle do kwestii technologicznych rośnie znaczenie dobrostanu pracowników. Według Globalnego Barometru Talentów poziom wellbeingu polskich pracowników wynosi 68%, a satysfakcji z pracy – 61%. Najwyższy dobrostan odczuwają osoby pracujące w sektorze zdrowia i nauk przyrodniczych, a najniższy – pracownicy fizyczni.

Mimo wysokiego poziomu identyfikacji z wartościami organizacji (78%), aż 40% respondentów przyznaje, że codziennie odczuwa wysoki poziom stresu. Najbardziej obciążone są pokolenia młodsze – szczególnie generacja Z, która mimo otwartości na nowe technologie doświadcza najwyższego poziomu napięcia psychicznego.

Podsumowanie – rynek pracy na zakręcie

Dzisiejszy rynek pracy to pole dynamicznych sprzeczności: stabilne bezrobocie i jednocześnie brak rąk do pracy, szybki rozwój AI i jednoczesna potrzeba kompetencji miękkich, rekordowe zatrudnienie i rosnące znaczenie dobrostanu.

Firmy, które chcą utrzymać konkurencyjność, muszą myśleć długofalowo – nie tylko inwestując w technologie, ale także w ludzi. Kluczem będzie inkluzywność, aktywizacja nowych grup zawodowych i rozwój umiejętności miękkich, które pozwolą odnaleźć się w świecie pełnym automatyzacji i transformacji cyfrowej.

Artykuł powstał na podstawie raportu PARP „Rynek pracy, edukacja, kompetencje. Aktualne trendy i wyniki badań” (lipiec 2025).
Pobierz Raport >>>TUTAJ