Cyfrowy alfabet współczesnego rynku pracy: AI, kompetencje i etyka
Jeszcze kilka lat temu cyfrowe kompetencje były domeną specjalistów IT i nowinką zarezerwowaną dla wąskiego grona ekspertów. Dziś stają się uniwersalnym językiem pracy – niemal tak podstawowym jak czytanie czy pisanie. Transformacja cyfrowa, która kiedyś przebiegała powoli i punktowo, dziś obejmuje niemal każdą branżę, zmieniając sposób, w jaki pracujemy, komunikujemy się i podejmujemy decyzje.
Automatyzacja, analiza danych, sztuczna inteligencja – to już nie tylko modne hasła, ale realne narzędzia codziennej pracy. Wraz z nimi rosną oczekiwania wobec pracowników – bez względu na stanowisko czy sektor. Kompetencje cyfrowe nie są już przyszłością rynku pracy. One są jego teraźniejszością.
Transformacja cyfrowa przestała być tylko modnym hasłem – to codzienność, do której muszą dostosować się nie tylko kandydaci, ale również działy HR. Wymagania pracodawców wobec kandydatów ulegają dynamicznym zmianom – coraz większą rolę w ogłoszeniach rekrutacyjnych odgrywają kompetencje cyfrowe, umiejętność obsługi sztucznej inteligencji oraz znajomość nowoczesnych narzędzi. Co istotne, dotyczy to nie tylko branży IT. Jak pokazuje analiza Grupy Progres, również inne sektory coraz częściej oczekują od kandydatów biegłości w nowych technologiach. W czołówce znajdują się takie branże jak inżynieria, sprzedaż czy produkcja, tuż za nimi plasują się budownictwo, obsługa klienta, finanse, marketing, edukacja oraz administracja biurowa.
Rekrutacja w dobie AI – nowe oczekiwania wobec kandydatów
– Obserwujemy fundamentalną zmianę w sposobie, w jaki rynek pracy definiuje kompetencje niezbędne do efektywnego funkcjonowania – mówi Magda Dąbrowska, wiceprezeska Grupy Progres. – Cyfrowa transformacja to nie tylko wdrażanie nowych technologii, ale przede wszystkim rozwój zupełnie nowych umiejętności miękkich i technicznych, które umożliwiają sprawne wykorzystanie tych narzędzi. Pracodawcy coraz częściej oczekują od kandydatów nie tylko biegłości w obsłudze konkretnych systemów, ale również kreatywności, zdolności do samodzielnego uczenia się i adaptacji w dynamicznym środowisku pracy. Co ważne, zmiana obejmuje praktycznie wszystkie sektory gospodarki – nawet te, które jeszcze niedawno postrzegano jako mniej technologiczne. To znak, że cyfrowe kompetencje nie są już dodatkiem, lecz fundamentem nowoczesnej kariery zawodowej. Firmy, które nie inwestują w rozwój tych umiejętności wśród pracowników, będą mieć trudności z konkurowaniem na rynku pracy w najbliższych latach – podkreśla Magda Dąbrowska.
Branże redefiniują kompetencje przyszłości
Wśród analizowanych ogłoszeń aż 19% dotyczyło znajomości nowych technologii w inżynierii – szczególnie ceniona jest umiejętność obsługi programów do projektowania, automatyzacji oraz narzędzi analitycznych. W przypadku sprzedaży, która odpowiada za 15% analizowanych ofert, istotne są zdolności związane z analizą danych o klientach, korzystaniem z systemów wspomagających procesy sprzedażowe oraz zainteresowanie sztuczną inteligencją. W sektorze produkcji (14%) rośnie znaczenie umiejętności związanych z obsługą zautomatyzowanych linii, przemysłem 4.0, systemami do przewidywania awarii czy automatyzacji raportowania i kontroli jakości. Budownictwo stanowi 13% ogłoszeń zawierających wymagania technologiczne – w tym sektorze liczą się kompetencje z zakresu cyfrowego projektowania, obsługi nowoczesnych programów pozwalających wykonywać zlecone obowiązki oraz znajomość nowych – cyfrowych – narzędzi nadzoru.
Nowe technologie w różnych sektorach – nie tylko IT
Nowe technologie zaczynają być również kluczowe w rekrutacjach do działów obsługi klienta, które odpowiadają za 10% ofert. Pracodawcy oczekują tam znajomości chatbotów, CRM-ów i zdolności do pracy w modelu wielokanałowym. Podobny odsetek ogłoszeń – również 10% – to sektor bankowości i finansów, gdzie coraz częściej pojawiają się oczekiwania związane z automatyzacją procesów, analizą ryzyka oraz znajomością technologii takich jak blockchain. W działach kontroli jakości (5%) ceniona jest umiejętność korzystania z systemów do wychwytywania błędów i raportowania, nierzadko wspieranych przez AI. Również w marketingu, edukacji i administracji – każda z tych branż odpowiada za 4% analizowanych ofert – rośnie zapotrzebowanie na konkretne, cyfrowe umiejętności. W marketingu to obsługa narzędzi do automatyzacji kampanii i tworzenia treści z wykorzystaniem AI, w edukacji – prowadzenie zajęć online i tworzenie materiałów multimedialnych, a w administracji – biegłość w elektronicznym obiegu dokumentów i cyfrowych narzędziach do zarządzania projektami.
Choć branże takie jak logistyka, zdrowie i uroda, doradztwo, prawo, ubezpieczenia, HR, sektor publiczny czy hotelarstwo nadal rzadziej zawierają wymagania technologiczne w ogłoszeniach, ich udział stopniowo rośnie. Zdaniem Magdy Dąbrowskiej to tylko kwestia czasu, aż nowe kompetencje staną się tam standardem.
Ogłoszenia o pracę przyszłości
Choć według Głównego Urzędu Statystycznego jedynie 5,9% przedsiębiorstw w Polsce wykorzystywało aktywnie sztuczną inteligencję w 2024 roku (rok wcześniej było to 3,7%), to zainteresowanie pracownikami posiadającymi takie kompetencje rośnie bardzo szybko. Już dziś co dziesiąte ogłoszenie – spośród ponad 83 tysięcy ofert przeanalizowanych przez Grupę Progres – zawiera bezpośrednie odniesienie do AI lub ChatGPT. Pracodawcy poszukują kandydatów, którzy nie tylko potrafią korzystać z nowoczesnych rozwiązań, ale także są otwarci na ciągłe doskonalenie i gotowi do zdobywania nowej wiedzy. W ofertach pracy coraz częściej pojawiają się też frazy takie jak „znajomość AI”, „umiejętność pracy z ChatGPT” czy „doświadczenie w wykorzystywaniu narzędzi opartych na sztucznej inteligencji”.
– Patrząc w przyszłość, kluczowe będzie nie tylko posiadanie cyfrowych kompetencji, ale także umiejętność krytycznego podejścia do technologii oraz etycznego ich wykorzystywania – zaznacza Magda Dąbrowska, wiceprezeska Grupy Progres. – W miarę jak AI i automatyzacja wkraczają w coraz więcej obszarów biznesu, rośnie odpowiedzialność pracowników i firm za świadome decyzje dotyczące zastosowań tych narzędzi. To nie tylko kwestia efektywności, ale także zaufania, transparentności i dbałości o prywatność danych. Dlatego rozwijanie kompetencji cyfrowych musi iść w parze z edukacją w zakresie bezpieczeństwa i etyki cyfrowej. Firmy, które zrozumieją tę równowagę, będą liderami na rynku pracy przyszłości, budując środowisko pracy sprzyjające nie tylko innowacjom, ale i odpowiedzialnemu wykorzystaniu technologii – podsumowuje Magda Dąbrowska.
AI w HR – wyzwania odpowiedzialnego wdrożenia
Technologia odgrywa coraz większą rolę także po stronie pracodawców. Sztuczna inteligencja wspiera działy HR w analizie aplikacji, selekcji kandydatów, tworzeniu ogłoszeń i przygotowywaniu scenariuszy rozmów kwalifikacyjnych. W wielu przypadkach AI staje się współdecydentem, który ma realny wpływ na to, kto przechodzi do kolejnych etapów rekrutacji. Choć obecność wymagań technologicznych w takich branżach jak logistyka, zdrowie, prawo, ubezpieczenia, sektor publiczny czy hotelarstwo jest na razie mniej powszechna, to trend ten szybko się rozwija. Wiele wskazuje na to, że już w najbliższych latach kompetencje cyfrowe i znajomość AI staną się standardem w niemal każdym zawodzie. Jednak wraz z rosnącą automatyzacją procesów rekrutacyjnych rośnie potrzeba odpowiedzialnego podejścia do stosowanych narzędzi. Kluczowe staje się zapewnienie transparentności, eliminowanie algorytmicznych uprzedzeń oraz respektowanie zasad etyki cyfrowej, wszystko po to, by budować zaufanie i uczciwość w relacjach pracodawca–kandydat.
Źródło: Grupa Progres
Holding Grupy Progres jest jedną z największych agencji HR wśród firm z branży posiadających 100 proc. polskiego kapitału i działających na terenie całego kraju. W jej skład wchodzą spółki, z których najstarsza na rynku funkcjonuje od 2002 r. Grupa wspiera przedsiębiorstwa w całej Polsce w zakresie pracy tymczasowej (Progres HR), doradztwa biznesowego i szkoleń (Progres Consulting), rekrutacji stałych (Progres Permanent Recruitment), a także optymalizacji procesów (Progres Advanced Solutions). Rocznie zatrudnia niemal 20 tysięcy pracowników i realizuje 1,5 tysiąca projektów rekrutacyjnych. Posiada kilkadziesiąt oddziałów w Polsce i za granicą. Organizacja była wielokrotnie nagradzana w prestiżowych konkursach, plebiscytach i rankingach tj. m.in. Diamenty Forbesa (2017 r. – laureat), Gazele Biznesu (2020 r. – druga najdynamiczniej rozwijająca się firma w Polsce), Medal Europejski (2021 r.), Lider Polskiego Biznesu (2022 r.), Firma Przyjazna Cudzoziemcom (2022 r.) czy Ambasador Polskiej Gospodarki BCC (2023 r.). Grupa Progres jest członkiem Stowarzyszenia We!come – zrzeszającego pracodawców zatrudniających cudzoziemców w Polsce, posiada też certyfikat Równości Płac przyznawany przez Business Center Club.
fot. pixabay
Udostępnij
