Brak zaufania blokuje potencjał – jak Trust Lead® może to zmienić?

Emilia Bartosiewicz – Brożyna: Jak dziś, z Twojej perspektywy, wygląda kondycja zaufania w polskich firmach?
Agnieszka Musiał Terlecka: Zaufanie wciąż bywa traktowane deklaratywnie – jako wartość zapisana w misji, ale nie zawsze realnie przeżywana w codziennych relacjach. W wielu organizacjach, jak zauważam w audytach, prym wiedzie „twardy wynik”, a jakość relacji schodzi na dalszy plan. Deficyt zaufania generuje koszty – rotację, silosy, spadek innowacyjności. Ale mamy też pozytywne przykłady – firmy, które świadomie inwestują w kulturę zaufania, osiągają lepszą retencję, większe zaangażowanie i wyższą odporność w kryzysach.

EBB: Dlaczego właśnie temat zaufania stał się dla Ciebie tak istotny w pracy z zespołami i liderami?

AMT: Widziałam, jak brak zaufania blokuje potencjał – zarówno ludzi, jak i całych organizacji. Zainspirowały mnie słowa Stephena Coveya: „Zaufanie nie jest tylko etycznym wymogiem, to realna przewaga konkurencyjna”. Dlatego postanowiłam opracować metodologię Trust Lead®, która pokazuje, że zaufania można się nauczyć, mierzyć je i wzmacniać – jak każdą kompetencję. Książkę dedykowałam synowi, który wkracza teraz w dorosłe życie i mam nadzieję, że będzie też dla niego inspiracją jak budować relacje.

EBB: Czym jest zaufanie w kontekście organizacyjnym?

AMT: To nie tylko emocja – to decyzja i kompetencja. Decyzja, bo lider świadomie wybiera, czy zaufać. Emocja, bo zaufanie budzi poczucie bezpieczeństwa. Kompetencja – bo można ją rozwijać poprzez konkretne zachowania: dotrzymywanie obietnic, transparentność, spójność słów i działań.

EBB: Jakie są najczęstsze przeszkody, które utrudniają budowanie zaufania?

AMT: Silosy organizacyjne, klanowość, brak spójnej komunikacji, kultura rywalizacji zamiast współpracy. Również brak przywództwa opartego na autentyczności – jeśli lider mówi jedno, a robi drugie, zaufanie natychmiast maleje.

EBB: Jakie sygnały powinien dostrzegać lider, że w zespole brakuje zaufania?

AMT: Często w trakcie wywiadów fokusowych, jakie przeprowadzam w trakcie audytów, widoczne jest unikanie odpowiedzialności, brak otwartości w komunikacji wewnętrznej, ograniczone dzielenie się wiedzą, narastające plotki. „Cichym alarmem” są również spadające wskaźniki zaangażowania i wzrost rotacji.

EBB: Co lider może zrobić już dziś, aby zacząć odbudowywać zaufanie?

AMT: W książce przygotowałam zestaw narzędzi Trust Lead Tools, które pomagają zrobić pierwszy krok. Polecam trzy proste działania:

Zainicjuj „post-project debrief”

krótką rozmowę po projekcie czy ważnym zadaniu. To przestrzeń, by wspólnie z zespołem odpowiedzieć na trzy pytania: co się udało, co można zrobić inaczej, czego się nauczyliśmy. Takie retrospektywy budują kulturę uczenia się i wzmacniają szczerość.

Ćwiczenie „3 razy słuchaj, 1 raz mów”

prosta zasada, by w spotkaniach zespołowych lider więcej słuchał, niż mówił. Już samo poczucie, że głos pracownika jest zauważony i traktowany poważnie, uruchamia odbudowę zaufania.

Model SEEKER

narzędzie, które daje liderowi gotowy „plan działania” w sześciu krokach:

1. Show – pokaż, że rozumiesz potrzeby swojego zespołu. Zacznij od słuchania i zadawania pytań.
2. Establish – ustal jasne zasady działania i współpracy. Niepewność zabija zaufanie, a klarowne reguły je budują.
3. Explain – wyjaśnij, jakie zasoby są dostępne. Ludzie ufają bardziej, gdy wiedzą, na czym stoją i czym dysponują.
4. Keep – dotrzymuj obietnic. To fundament – jeśli coś deklarujesz, zadbaj, aby zostało dowiezione.
5. Engage – angażuj się w dwustronną komunikację. Nie tylko mów, ale i pytaj: „co Wy o tym sądzicie?”.
6. Reinforce – wspieraj zachowania i postawy, które wzmacniają zaufanie. Nagradzaj otwartość, doceniaj szczerość.

Model SEEKER jest praktycznym ćwiczeniem, które lider może wdrożyć od razu, bez dodatkowych szkoleń. To sześć prostych kroków, które – jeśli stosowane konsekwentnie – odbudowują wiarygodność i autentyczność lidera.

Metoda Trust Lead®

EBB: Na czym polega metoda Trust Lead®? Jakie są jej filary?
AMT: Trust Lead® to metodologia zarządzania przez zaufanie, która pokazuje, że zaufanie nie jest abstrakcyjną ideą, ale procesem możliwym do świadomego rozwijania. Obejmuje 9 etapów:

1. OXYTOCIN – zaufanie rodzi zaufanie
   Badania neurologiczne pokazują, że zaufanie wyzwala oksytocynę, a ta wzmacnia empatię i otwartość. W praktyce oznacza to, że dobre traktowanie ludzi zwraca się z nawiązką – poprzez ich lojalność i współpracę.
2. Theory X / Theory Y – wybór paradygmatu przywództwa
   Lider decyduje, czy postrzega ludzi jako niechętnych do pracy (X), czy naturalnie zmotywowanych i odpowiedzialnych (Y). Zaufanie wymaga podejścia „Y”.
3. Autentyczność i spójność lidera
   Budowanie wiarygodności poprzez szczerość, otwartość, przyznawanie się do błędów i konsekwencję w działaniu.
4. Okazywanie lojalności i satysfakcji z pracy
   Organizacja powinna w długim horyzoncie inwestować w wiedzę pracowników, ich udział w decyzjach i poczucie sensu pracy .
5. Empowerment – uprawomocnienie i oddawanie odpowiedzialności
   Zaufanie rośnie, gdy liderzy delegują decyzje, ograniczają nadmierną kontrolę i wzmacniają podmiotowość zespołu .
6. Demokratyzacja miejsca pracy
   Tworzenie struktur, w których decyzje podejmowane są wspólnie (np. głosowania, rotacyjny system przywództwa). To eliminuje silosy i wzmacnia współodpowiedzialność.
7. Kultura uczenia się i konstruktywnego feedbacku
   Organizacja oparta na zaufaniu daje prawo do błędu i traktuje go jako element rozwoju, a nie powód do karania.
8. OPENNESS – zintegrowana transparentność procesów
   Jawność płac, otwarte drzwi, klarowne procesy decyzyjne. Badania pokazują, że przejrzystość odpowiada aż za 65% poziomu zaufania w firmie .
9. PURPOSE – zintegrowana satysfakcja osobistego powołania
   Najwyższy poziom Trust Lead®. To sytuacja, w której osobisty sens pracy i cele organizacji spotykają się. Wtedy zaufanie staje się trwałą przewagą konkurencyjną .

Ważne jest to, że metodologia Trust Lead® opiera się na czterech filarach:

• Kompetencje (zdolność dowożenia wyników),
• Charakter (uczciwość, spójność i etyka),
• Transparentność (jawność zasad i decyzji),
• Empowerment (oddawanie odpowiedzialności i sprawczości zespołom) .

Dzięki tym elementom Trust Lead® staje się nie tylko teorią, ale praktycznym systemem, który wspiera liderów w odbudowie zaufania, a organizacjom daje realne, mierzalne korzyści biznesowe – od niższej rotacji po wyższą innowacyjność.

EBB: Dla kogo ta metoda jest najbardziej pomocna?

AMT: Dla liderów wszystkich szczebli, ale także dla całych organizacji. Trust Lead® to narzędzie systemowe – angażuje zarówno HR, jak i zarząd, jak i zespoły projektowe.

EBB: Czy możesz podać przykład organizacji, gdzie wdrożenie Trust Lead® przyniosło realne zmiany?

AMT: W jednej z firm technologicznych wprowadziliśmy cykl „town hall meetings”  w celu dzielenia się planowanym celami i osiągniętymi czynnikami sukcesu KCS. Kolejnym rozwiązaniem był rotacyjny system przywództwa w projektach. Efekt? Spadek rotacji o 15% w rok i wzrost ocen satysfakcji pracowników w badaniach pulse check.

EBB: Jak zaufanie przekłada się na wyniki?

AMT: Badania pokazują, że wzrost zaufania w organizacji koreluje ze wzrostem satysfakcji życiowej pracowników o 10%. Z perspektywy biznesowej to: szybsze podejmowanie decyzji, większa innowacyjność i niższe koszty operacyjne (mniej kontroli, mniej biurokracji).

EBB: Co powiedziałabyś liderom, którzy traktują zaufanie jako „miękki temat”?

AMT: Powiedziałabym: policzcie koszty braku zaufania – opóźnienia, rotację, utracone kontrakty. To twarde liczby. „Miękkie” tematy stają się „twardymi” wskaźnikami biznesu, gdy mierzymy efektywność i retencję.

EBB: Co każdy lider powinien przemyśleć w kontekście zaufania?

AMT: Czy jestem spójny w tym, co mówię i robię? Czy dotrzymuję obietnic? Czy stwarzam przestrzeń, w której ludzie mogą mówić szczerze? To właśnie pytania, które otwierają drogę do bycia liderem Trust Lead®.

EBB: Dlaczego warto sięgnąć po książkę „Trust Lead®”?

AMT: Po pierwsze, otrzymujesz nie tylko inspirację, ale działający system – narzędzia, ćwiczenia i odpowiedzi na realne potrzeby organizacji. Po drugie, dowiesz się, jak zweryfikować poziom zaufania – i na tej podstawie budować konkretne rozwiązania. Oprócz książki, zapraszam do zbadania poziomu zaufania w firmach. Proponuję trzy różne badania:

Trust Lead® Survey – szczegółowa diagnoza kultury zaufania: interpersonalnego, organizacyjnego i systemowego ➔ otrzymujesz mapę zaufania (Trust HeatMap), rekomendacje oraz plan działania.

Pulse Check Trust Lead® – szybki, cykliczny feedback w formie ankiet – idealny do monitorowania zmian i mierzenia nastrojów pracowniczych.

Trust Index™ – pogłębione wywiady i warsztaty z trenerami Trust Lead®, wzbogacone rozmowami opartymi na 9 etapach metody – dla organizacji, które stoją przed dużą zmianą np. fuzją, przejęciem, outplacementem.

Więcej o książce Trust Lead® >>>TUTAJ

Agnieszka Musiał – Terlecka – praktyk HR z 23 letnim doświadczeniem w biznesie. właścicielka HR Institute i Unique 1. Absolwentka Universite Lille France. Posiada wiedzę i doświadczenie w zakresie optymalizacji procesów HR. Przeprowadza audyty efektywności i wdraża narzędzia podnoszące jakość zarządzania zasobami ludzkimi w firmie m.in modele zarządzania HR, opisy stanowisk, zarządzanie przez kompetencje, oceny okresowe, systemy Compensation & Benefit, wartościowanie stanowisk czy komponowanie ścieżek talentowych. Więcej o Agnieszce >>>TUTAJ