50+ i overqualified – zmarnowany potencjał czy klucz do stabilności firm?
Polska się starzeje, a rynek pracy kurczy. Już dziś brakuje rąk do pracy, a do 2060 roku ubędzie nas kolejne 7 milionów. Mimo to osoby 50+ oraz kandydaci z bogatym doświadczeniem zawodowym wciąż słyszą, że są „zbyt wykwalifikowani” na oferowane stanowiska. Overqualified stało się nowym przekleństwem, a ageizm dodatkowym filtrem selekcji. Czy pracodawców naprawdę nie stać na tak cennych pracowników? A może to właśnie oni są kluczem do stabilności kadrowej i rozwoju firm?
Rynek pracy się kurczy, a doświadczonych kandydatów wciąż odrzuca się na starcie
Już dzisiaj firmy zmagają się z niedoborem wykwalifikowanych specjalistów, a mimo to wielu doświadczonych pracowników słyszy, że… mają za wysokie kwalifikacje na oferowane stanowiska.
Zjawisko overqualified, czyli „prze-kwalifikowania”, w połączeniu z ageizmem sprawia, że pracownicy 50+ często nie są brani pod uwagę w procesach rekrutacyjnych. Pracodawcy boją się ich wysokich oczekiwań płacowych, niezależności i tego, że mogą zagrozić autorytetowi młodszej kadry zarządzającej. Ale czy stać nas na marnowanie takiego kapitału?
Overqualified – naprawdę mamy za dużo ekspertów?
Na pierwszy rzut oka argumenty rekruterów mogą brzmieć rozsądnie:
- „Kandydat ma zbyt wysokie kompetencje i szybko odejdzie, gdy znajdzie lepszą ofertę.”
- „Nie będzie elastyczny i trudno będzie nim zarządzać.”
- „Jego oczekiwania finansowe są zbyt wysokie.”
Jednak patrząc szerzej – czy rynek pracy faktycznie jest tak nasycony, że możemy pozwolić sobie na odrzucanie doświadczonych kandydatów? W wielu branżach już teraz brakuje wykwalifikowanej kadry, a według danych GUS populacja Polski zmniejszyła się o milion osób w ciągu ostatnich 10 lat. Do 2060 roku będzie nas o kolejne 7 milionów mniej. To oznacza, że pracodawcy będą musieli inaczej podejść do zarządzania zasobami ludzkimi.
Osoby 50+ – nie problem, a rozwiązanie
Za chwilę ponad połowa Polaków będzie w wieku 50+. I choć to rzeczywistość, z którą musimy się zmierzyć, wciąż trudno przebić się z narracją, że starsi pracownicy to ogromna wartość.
Co może zyskać organizacja, inwestując w doświadczonych pracowników?
- Mentoring i przekazywanie wiedzy – zamiast tracić lata doświadczeń odchodzących pracowników, można przekuć je w realną wartość dla młodszych pokoleń.
- Reskilling i upskilling – starsi pracownicy chętnie uczą się nowych rzeczy, jeśli tylko stworzy się im ku temu warunki.
- Stabilność i lojalność – osoby 50+ są znacznie mniej skłonne do częstej zmiany pracy niż młodsze pokolenia.
Jednym z najlepszych narzędzi, które mogą pomóc firmom w wykorzystaniu potencjału starszych pracowników, są programy mentoringowe. Dzięki nim organizacje mogą nie tylko efektywnie osadzić wiedzę w firmie, ale również zapewnić rozwój i motywację zarówno starszym, jak i młodszym pracownikom.
Jak firmy mogą przygotować się na zmiany demograficzne?
Jeśli chcemy uniknąć kadrowego kryzysu, już teraz warto podjąć konkretne działania. Jednym z nich jest zmiana podejścia do rekrutacji – zamiast obawiać się „prze-kwalifikowanych” kandydatów, warto skupić się na tym, jak ich doświadczenie może wzbogacić firmę. Coraz ważniejsze staje się też budowanie kultury doceniania dojrzałych pracowników, bo przecież wiek i doświadczenie to nie problem, a przewaga konkurencyjna.
Niezmiennie powtarzam, że kluczem do efektywnego wykorzystanie wiedzy i doświadczenia seniorów w organizacji jest tworzenie programów mentoringowych. I tutaj coraz częściej zauważam korzyści ze stosowania revers mentoringu (mentoringu odwróconego), w którym to młodszy pracownik jest jest mentorem dla starszego pracownika. To również bardzo dobra podstawa do kolejnego działania przygotowującego do zmian demograficznych, czyli wspierania reskillingu i upskillingu. Zamiast obawiać się „prze-kwalifikowanych” pracowników, warto stworzyć dla nich nowe role i możliwości rozwoju.
Czy polskie firmy są na to gotowe? Prędzej czy później będą musiały być. Bo jeśli teraz boimy się zatrudniać pracowników 50+, za kilka lat będziemy walczyć o to, by ich w ogóle mieć.
Autorka: Sylwia Petryna – trenerka i mentorka, CEO Petra Consulting, praktyk Kaizen i Lean. Jest ekspertką w zakresie rynku pracy (w tym w obszarze wielopokoleniowości), mentoringu i zarządzania zmianą. Inicjatorka programu Leader Skills, autorka 6 książek oraz organizatorka ogólnopolskiego wydarzenia Jesteś wystarczająca! Uwierz w to!, którego celem jest wsparcie kobiet w pozbyciu się przekonania, że są NIE DOŚĆ: wykształcone, kompetentne, biznesowe, ładne. Wydarzenie rokrocznie w całości prowadzone jest on-line. Więcej o Sylwii >>>TUTAJ
fot. Pixabay
Udostępnij
