Tylko liderzy otwarci na ludzi i nowe pomysły mają szansę na rozwój firmy – wywiad z Dorotą Rycharską

60 dni zupełnie innego świata w biznesie na zawsze zmieniło myślenie i działanie przedsiębiorców. W tym czasie powstało wiele wartościowych projektów, pomysłów czy nowych idei. O Niezbędniku przedsiębiorców w rozmowie Emili Bartosiewicz Brożyny opowiada Dorota Rycharska pomysłodawczyni cyklu bezpłatnych rozmów online, właścicielka firmy AgileBiznes z Pomorza.

dorota rycharska niezbędnik przedsiębiorcy

Emilia Bartosiewicz – Brożyna: Jak zmienił się Twój system pracy w czasie koronawirusa?

Dorota Rycharska: Finalnie nie zatrzymał wszystkich projektów, zwłaszcza tych, realizowanych z przedsiębiorcami w systemie doradczym. Wręcz przeciwnie – w początkowym momencie – bardzo intensywnie pomagaliśmy klientom w odnalezieniu się w zmianie. Na dziś czuję jedynie spadek działań w zakresie stacjonarnych szkoleń. Nadal realizujemy projekty doradcze w systemie online. Jednak, po tych pierwszych, niezwykle dynamicznych dniach, zostałam z ważnymi pytaniami: 

  • Jak przygotować się na przyszłość, której w tamtym momencie – tak samo jak dziś – nie umieliśmy przewidzieć?
  • Jak prowadzić nadal dobrze prosperująca firmę, gdy powrócą dobre czasy? 

EBB: To wtedy pojawił się pomysł stworzenia Niezbędnika Przedsiębiorcy na trudne czasy?

DR: Przedsiębiorcy potrzebują pomysłów i przygotowywania pierwszych planów naprawczych, chcą wiedzieć, jak wspiera ich prawo i gdzie mogą szukać pomocy. Rzeczywiście w pierwszych dniach izolacji  najważniejszym wydało mi się poszukiwanie odpowiedzi na pytanie: Jak utrzymać nasze biznesy, utrzymać miejsca pracy, włączyć plany oszczędnościowe? 

Dziś wiem, że dzięki temu projektowi wydarzyło się bardzo wiele dobrego!

EBB: Od czego zaczęłaś?

DR: Ze względu na model pracy AgileBiznes – wokół mnie jest grupa doskonale przygotowanych, współpracujących specjalistów i doświadczonych praktyków. To prawnicy, marketerzy, finansiści, pasjonaci innowacji, twórcy startupów, mentorzy i doradcy w wąskich specjalizacjach. I to właśnie tych ludzi zaprosiłam do tego projektu. Każdy z nich przystąpił do projektu z dobrej woli, czując odpowiedzialność za wzajemne wsparcie przedsiębiorców w tym trudnym czasie. 

EBB: Czym dokładnie jest ten Niezbędnik? 

DR: To cykl 40-minutowych nagrań LIVE publikowanych początkowo codziennie od poniedziałku do piątku, dziś realizując jedno rozmowę w tygodniu, na fanpage AgileBiznesGdańsk. W ramach  spotkań rozmawiamy o bieżących problemach i wyzwaniach przedsiębiorców. Dzień po dniu podejmujemy nowe tematy, które rodzą się z potrzeby i wraz z rozwojem naszej wiedzy na temat kryzysu, zaleceń i na dziś – powolnego odmrażania gospodarki.

EBB: O czym rozmawiałaś do tej pory?

DR: Zaczęłam od prawa, bo najgorętszym tematem w drugiej połowie marca była kwestia negocjowania umów, czynszów i konsekwencji niewykonania umów wynikających z siły wyższej. Już wtedy poczułam, że nasze spokojne i merytoryczne rozmowy i konkretne rozwiązania, dają szybkie i rzeczywiste wsparcie. 

Pamiętam pierwszą wiadomość od właścicielki salonu beauty, że dzięki tej rozmowie zrezygnowała z wynajmu lokalu podpisała umowę o współpracę z inna przedsiębiorczynią, z którą rozpoczną wspólną działalność po ponownym otwarciu salonu, optymalizując koszty i zachowując wcześniej wypracowane oszczędności.

Potem zajęliśmy się sprawdzeniem umów ubezpieczenia i przeanalizowaliśmy najważniejsze klauzule, które mogą pomóc przedsiębiorcom w zabezpieczeniu majątku i działaniach deliktowych. Wielu z naszych obserwatorów właśnie wtedy po raz pierwszy zajrzała do zawartych umów i wielu z nich podjęła szybkie decyzje o zabezpieczeniu majątku w pozostawionych biurach i lokalach usługowych. Wielu z nich również wtedy zrozumiała, że warto zadbać o życie i zdrowie, zarówno swoje jak i swoich bliskich. Jak wiemy branża ubezpieczeniowa – zwłaszcza w dziale ubezpieczeń na życie, w ciągu ostatnich dwóch miesięcy notuje niewiarygodne wzrosty. To normalne, że w obliczu strachu o zdrowie i życie uświadamiamy sobie jak ważne jest dobre ubezpieczenie.

Następnym gościem był doradca finansowy, który w prosty, oparty o fakty, a nie emocje sposób, poinstruował jak z głową włączyć plan oszczędnościowy w firmie. Dość dynamicznie rozmawialiśmy o tym, na czym warto oszczędzać w dobie kryzysu, a na czym nie warto. 

EBB: A potem pojawili się kolejni eksperci

DR: Tak, wiedzieliśmy, że jednym z kluczowych elementów, na którym nie można oszczędzać  jest utrzymanie relacji z klientami i  marketing. Dlatego zaprosiliśmy specjalistów od strategii marketingowych, nowych mediów, e-commerce budowania sieci społecznościowych zarówno w modelu offline jak i online. Te wszystkie rozmowy dawały drogowskazy, wspierały, podnosiły na duchu tych wszystkich, którzy czuli, że bez wsparcia i dodatkowej motywacji nie udźwigną prowadzenia biznesu. Wszyscy mieliśmy wiele obaw związanych z coraz czarniejszym scenariuszem, dotyczących odmrażania gospodarki i zaangażowania się w proaktywne działania promocyjne. Jednak nasze rozmowym wskazówki, narzędzia uwolniy nas od strachu i spowodowały, że wielu z nas dzień po dniu zaczęło podejmować aktywne działania.

Omówiliśmy również kilka trudnych tematów: windykację – nowoczesną, prostą i przyjazną, realizowaną w ramach polskiego startupu, ochronę własności intelektualnej w czasach pracy zdalnej i w sytuacji redukcji etatów w rozproszonym zespole oraz kwestie sukcesji firmy, czyli o tym, co się dzieje z firmą po śmierci właściciela i kto może dziedziczyć jednoosobową działalność gospodarczą.

EBB: Które obszary wywołały najwięcej emocji?

DR: Zdecydowanie tematy finansowe. Im poświęciliśmy dotychczas 3 spotkania. Czy odpowiedzieliśmy na wszystkie pytania? Wiemy, że nie – jest wiele wyjątków i interpretacji, zresztą kolejne wersje tarcz antykryzysowych pokazują, na ile trudny i niesprecyzowany był to obszar pomocy.

Wraz kryzysem dopadło nas zwątpienie: Czy będziemy mieli do czego wracać? Czy nasi klienci nadal będą zainteresowani naszą ofertą?

Nie wiedzieliśmy – niestety, zresztą wielu z nas nadal nie wie, jaka ma być strategia dopasowania rozwoju biznesu do czasu po kryzysie.

EBB: Mam wrażenie, że w tych rozmowach chciałaś poruszać tematy nie tylko kryzysowe, ale chciałaś pokazać inną perspektywę, zachęcić do zmiany myślenia?

DR: Dokładnie! Jestem projektantką Design Thinking – zaprosiłam więc specjalistkę w tym zakresie, abyśmy wspólnie pokazały jak, na bazie aktualnych potrzeb klientów, stworzyć na nowo lub dostosowywać aktualną ofertę. 

Proces Design Thinking zaczyna się od empatii, czyli głębokiego zrozumienia potrzeb i problemów użytkownika. Kluczowym było więc rozpoznanie wyzwań i motywacji, które mają wpływ na wybory i zachowania naszych klientów w dobie przymusowej izolacji, ale też potrzeb przedsiębiorców. Wiemy, że wiele z pomysłów było niezwykle inspirujących dla uczestników naszych spotkań, jak wielu z nich „świeżym okiem” dostrzegła możliwości swojej oferty. W tym czasie też, dzięki kolejnej ekspertce, mówiliśmy o rzeczach wydawało się w owym czasie abstrakcyjnych – po co rozmawiać o visual merchandisingu, poprawie układu sklepu i wnętrza, standardach ekspozycji i oznakowaniu, skoro sklepy były zamknięte?  No właśnie po to, aby w dniu, kiedy otworzono galerie handlowe i sklepy, przywitać klientów gotowych do zakupów doskonałą ekspozycją! Jak wiemy, tak się stało – sklepy wielkopowierzchniowe po otwarciu odnotowały naprawdę dynamiczny powrót klientów, a przedsiębiorcy oglądający nasz Niezbędnik przedsiębiorcy, wrócili do nas z potwierdzeniem, że działania podjęte w pierwszej połowie kwietnia rzeczywiście się przydały!

EBB: A po świętach wielkiej nocy nadszedł kryzys – zarówno w relacji domowej, jak i biznesowej. 

DR: Biznesowo nastał czas, że nawet jeśli do połowy marca tworzyliśmy zgrany, dobry zespół, zaczęliśmy egzystencję w komunikacyjnych klatkach, zamknięci w domach, zoomach, lekcjach online i bez wiedzy, jak długo to jeszcze potrwa. 

Bo rzeczywiście stało się tak – i o tym mówiło wielu przedsiębiorców, że zespoły, zwłaszcza te, dla których formuła pracy w ostatnich tygodniach uległa zmianie, coraz częściej mówią o tym, że to wszechobecne przestymulowanie, z którym dziś w izolacji mamy do czynienia, powoduje, że nie radzimy sobie z problemami w komunikacji i napięciem towarzyszącym spotkaniom online. I to była obok sytuacji tysiąca ekonomicznych dylematów i wielkiej niepewności o jutro (czy firmy, czy etatu) najtrudniejsza zmiana do szybkiego oswojenia. Dlatego zaprosiliśmy innowatorów, którzy pokazali nam narzędzia do komunikacji, które choć trochę pomogą nam w odtworzeniu dobrych zwyczajów i wspierających nas zachowań w pracy biurowej.

Mieliśmy też pierwsze przykłady transformacji i potwierdzenie, że leadership w turbulentnych czasach odgrywa absolutnie ważną rolę. Na przykład w przedsiębiorstwie ekonomii społecznej wartości zdefiniowane dla Firmy Idei opartej działaniach ludzi dla ludzi, są fundamentem gospodarki.  Dlatego pomagają czynić dobro w oparciu o pozytywny cykl gospodarczy,, angażować ludzi do ważnych projektów społecznych i wolontariatu.

EB: Dzisiaj nadszedł czas, że wszyscy zaczynamy mówić: Otwieramy! Otwieramy! To hasło, które towarzyszy nam od dwóch tygodni. 

DR: Prawdopodobnie oprócz kilku branży, które w czasach epidemii są na potężnym wzroście, wszyscy czekamy, by wrócić, pracować normalnie, prowadzić biznes normalnie.

Prawdopodobnie co dzień rano część z nas budzi się z myślą „od jutra zaczynam, otwieram, działam”, jednak już w południe wiesz, że jednak nie… I tak dzień za dniem: tu 10 minut, tam – godzina, dwie i rodzi się stres i frustracja, że marnujesz dzień za dniem.  I znów słyszysz w głowie pytanie: Shrek, daleko jeszcze?

Dlatego tak ważne jest zaplanowanie działań  stworzenie kanwy dla działania po powrocie do pełnej aktywności biznesowej

EBB: Co Tobie dały te spotkania?

DR: To były dla mnie bardzo ważne rozmowy. Po pierwsze dlatego, że jestem pewna, że przedsiębiorstwa powinny dążyć do tego, aby wiązać biznes z wartościami, wspierać się, budować wspólną przestrzeń intelektualną, tworzyć rzeczywiste ekosystemy biznesowe. Wierzę, że działając wspólnie, w oparciu o mądrze zdefiniowane i ekonomicznie sprawne cele biznesowe, wartości społeczne, ekologię – wspierają nas przedsiębiorców w rozwoju. Wierzę, że tak będzie wyglądały przedsiębiorstwa przyszłości, a konkurencja będzie siłą napędową innowacji sprzyjającej nam ludziom, naszej planecie i naszym zrównoważonym przychodom.  

Po drugie, bo jesteśmy w takim momencie, gdzie tradycyjne firmy z potrzeby chwili dotknęły między innymi modelu przedsiębiorstwa ekonomii społecznej. I warto, abyśmy umieli utrzymać te setki fantastycznych projektów, które, przy odpowiedniej motywacji i wsparciu, będą kontynuowane w tym modelu również po lockdown.

Projekt Niezbędnika przedsiębiorcy okazał się dla mnie wspaniałą przygodą, świetnym odwrócenie uwagi od niepewności, strachu, wielu pytań, na które nie znałam odpowiedzi.

Po dwóch miesiącach nowego świata, wiem, jak wiele mogliśmy się od siebie nauczyć i jak wiele życzliwości dostaliśmy od innych. Nasze rozmowy pomogły, otworzyły wielu przedsiębiorców, tym trochę mniej odważnym pokazały proste narzędzia i rozwiązania, zestresowanym przyniosła otuchę i przywróciły motywację do działania

EBB: Czy ten projekt się kończy?

DR: Nie (uśmiech). Jest w nim tyle dobrego, że dziś poszukujemy rozwiązań, które pomogą nam w przyszłości, której nadal nie umiemy przewidzieć. Jednak oswajamy się z nową rzeczywistością i coraz częściej spotykamy przedsiębiorców:

  • którzy nie wierzyli, że ich biznes może być online, 
  • którzy nie sądzili, że mogą komunikować się z klientami zdalnie, 
  • którym do tej pory daleko było do pozyskiwania klientów poprzez nowe media,
  • których zaskoczył fakt, że sklep internetowy potrzebuje „rąk do obsługi”, bo skala która dotychczas była do obsłużenia w pojedynczych procesach dziś – mimo potencjału nie daje rady,
  • oraz tych, którzy wracają do swoich firm wraz z pracownikami,
  • którzy pozyskali nowych klientów na nowo stworzone produkty i usługi i nie mają pojęcia, co dalej.

Po tych 60 dniach w nowym świecie, mam przekonanie i rzeczywiste potwierdzenie, że warto być uczciwym w biznesie, pomagać sobie wzajemnie, czerpać z kooperacji, wymiany, innowacji. Widzę wiele wartościowych ludzi, którzy w tym czasie „wypływają” na powierzchnię, są dobrzy dla innych, dzielą się i pomagają wzajemnie. Takimi widzę również wszystkich ekspertów, którzy przyjęli zaproszenie, poświęcili czas i energię, by podzielić się wiedzą i dobrymi praktykami.

Dorota Rycharska – Dyrektor Zarządzający Agile Biznes, absolwentka Management Development Program ICAN Institute, socjolog, certyfikowany Agile PM i Prince2 PM, projektant Design Thinkig. Sprawnie upraszcza procesy w firmach, łącząc doświadczenie w biznesie i pracy projektowej. Doświadczony menadżer, doradca biznesu, specjalistka w zakresie organizacji, zarządzania i optymalizacji procesów biznesowych, budowania zespołów i kompetencji lidera – od ponad 20 lat zajmuje się rozwojem menadżerów i organizacji. Przez 15 lat pełniłam funkcje zarządcze Grupie PZU w obszarze sprzedaży i back-office.

Emilia Bartosiewicz – Brożyna – redaktor naczelna LadyBusiness.pl, założycielka Lady Business Club, ekspert osobistego PR w internecie, pomysłodawczyni plebiscytu dla kobiet biznesu Lady Business Awards